O Vello Cárcere xa ten unha vocación clara como espazo cultural e cidadán. A oportunidade está, precisamente, en non duplicalo, senón en complementalo. É dicir: facer da antiga estación a gran infraestrutura flexible que lle falta a Lugo para ampliar a escala, a diversidade e a intensidade da súa vida cultural.
Que podería acoller a Estación Cultural @Lugo?
Non un único uso, senón unha constelación de actividades compatibles entre si e complementarias ás da antiga cárcere:
1. Concertos e programación musical de mediano formato
Un espazo máis axeitado para propostas que hoxe, en San Froilán e noutros momentos do ano, acaban buscando emprazamentos próximos menos adecuados ou demasiado provisionais.
2. Artes escénicas e accións híbridas
Teatro contemporáneo, danza, circo actual, performance, spoken word, recital poético, dramaturxia experimental e formatos mixtos que precisan flexibilidade máis que solemnidade.
3. Feira do libro, edición e pensamento
Presentacións, encontros de editoras, ciclos de debate, foros de arquitectura, patrimonio, territorio, memoria, historia urbana e creación contemporánea.
4. Audiovisual e cultura dixital
Proxeccións, mostras de cinema, documental, pezas inmersivas, videocreación, encontros sobre novas narrativas e festivais de pequeno e medio formato.
5. Xuventude, formación e creación emerxente
Talleres, residencias curtas, espazos de ensaio, laboratorios de deseño, música, artes visuais, fotografía, ilustración e novas prácticas culturais.
6. Feiras culturais e creativas
Deseño, artesanía contemporánea, autoedición, ilustración, produto local con valor cultural, pequenas mostras gastronómicas e mercados temáticos ben comisariados.
7. Grandes encontros cidadáns cubertos
Congresos, xornadas, encontros profesionais, actos públicos, actividades escolares, programación asociativa e eventos transversais que precisan unha infraestrutura central e adaptable.
8. Activación estable durante todo o ano
Non só festas. Non só eventos puntuais. Un lugar con vida continua, capaz de reforzar a programación cultural ordinaria da cidade.
A dársena central non é un problema: é a alma do proxecto
Hai un erro frecuente cando se mira unha infraestrutura en desuso: ver só o que foi, e non o que pode chegar a ser.
No caso da antiga estación, a dársena central non é un espazo residual. É, seguramente, o seu maior valor urbano.
Pode converterse en:
praza interior cuberta ou semiprotegida
xardín escénico
ágora cívica
vestíbulo urbano para grandes eventos
espazo de descanso e estancia
escenario para formatos acústicos ou de pequeno aforo
patio cultural de relación entre interior e exterior
Nunha cidade con climatoloxía variable, ter un espazo deste tipo no centro non é un luxo: é unha vantaxe estratéxica.
A dársena pode ser o lugar onde a arquitectura deixa de ser só contedor e pasa a ser tamén experiencia urbana.
O verdadeiro acerto estaría en formar un conxunto
O Vello Cárcere pode seguir sendo a peza máis ligada á memoria, á exposición, ao encontro cidadán e á programación cultural xa consolidada.
A antiga estación, pola súa escala e estrutura, podería asumir o que a cárcere non pode absorber con tanta facilidade: máis aforo, máis versatilidade, máis ruído creativo, máis intensidade urbana. O valor do primeiro está recoñecido como reconversión dun antigo recinto penitenciario en equipamento cultural e cidadán.
Ese sería o verdadeiro salto:
non dous edificios soltos, senón un sistema.
Non unha suma casual, senón unha estratexia urbana.
Lugo necesita unha idea de cidade, non unha solución rápida
Outras cidades xa demostraron que antigas infraestruturas ou recintos duros poden transformarse en motores culturais vivos: La Cárcel Centro de Creación, en Segovia; Tabakalera, en Donostia; Matadero Madrid. O que teñen en común non é só a rehabilitación física, senón a capacidade de reunir creación, encontro, programación estable e identidade urbana nun mesmo lugar.
Lugo podería facer o propio desde a súa escala e desde a súa personalidade.
Con máis razón aínda se se ten en conta que aquí o subsolo non é unha cuestión menor: antes de pensar en grandes escavacións, a cidade debería valorar se non ten xa diante un soporte magnífico para producir valor público en superficie.
Conclusión
Estación Cultural @Lugo non é só un nome atractivo.
É unha proposta concreta: aproveitar a tipoloxía do edificio, activar a dársena como espazo urbano singular e completar ao Vello Cárcere cunha oferta cultural máis ampla, máis flexible e máis contemporánea.
Lugo non precisa renunciar a este lugar.
Precisa imaxinalo mellor.
Non un solar resolto.
Non un baleiro con céspede.
Si un proxecto de cidade.
© Carlos Sánchez-Montaña - 2026
Arquitecto
Queres apoiar, facer achegas ou solicitar información?
Escribe a: estacionculturallugo@gmail.com
Dossier do proxecto: https://estacionculturallugo.blogspot.com
Ningún comentario:
Publicar un comentario